GroentenFruit Huis

Daan van Empel over Brancheplan Duurzaam Verpakken 2019-2022

Geplaatst op 21 mei 2019

Dit artikel verscheen deze week in de nieuwsbrief van het Kennis Instituut Duurzaam Verpakken:
Groenten en fruit hebben van zichzelf een relatief lage milieubelasting. Toch blijven er voor GroentenFruit Huis genoeg uitdagingen om de nationale en internationale ketens (verder) te verduurzamen. Eén van die uitdagingen is verpakkingen. 

Het Brancheplan Duurzaam Verpakken 2019-2022 biedt de leden het kader om zelf - bij voorkeur in samenwerking met de afnemers - aan de slag te gaan met de verduurzaming van verpakkingen. “Wij inspireren en faciliteren”, zegt programmamanager Voedselveiligheid en Duurzaamheid Daan van Empel van GroentenFruit Huis. 

De circa 320 leden van GroentenFruit Huis zijn handelsbedrijven, snijderijen en telersverenigingen die zich bezighouden met de afzet van groenten en fruit. De Nederlandse groente- en fruitsector is met een totale omzet van 18 miljard euro een omvangrijke branche, met een substantiële productie (de eigen teelt) en daarnaast een groot aandeel in de import- en exportstromen. GroentenFruit Huis vertegenwoordigt zo’n tachtig procent van deze markt. Met het eerste brancheplan (2015-2018) zette de brancheorganisatie al stappen om verpakkingen voor (verse) groenten, fruit en paddenstoelen te verduurzamen. 

Verkenning 

In dat plan stonden veertien hoogst haalbare doelen. “Uit de monitoring blijkt dat de meeste zijn behaald of dat we er goed mee op weg zijn. Soms bleek een doel in de praktijk onhaalbaar of niet de milieuwinst op te leveren die we verwachtten”, vertelt Van Empel. “We kijken terug op die eerste ronde als een verkenning om sectoraal met duurzaam verpakken aan de slag te gaan. Het brancheplan en de daaraan gekoppelde activiteiten hebben ervoor gezorgd dat het onderwerp hoger op de agenda staat bij onze leden. Ook is duidelijk geworden dat meer kennis nodig is over zaken zoals alternatieve materiaalsoorten en de recyclebaarheid van verpakkingen. En: het is nóg duidelijker geworden dat ketensamenwerking nodig is om de doelen te halen.” 

Uitgangspunt voor de sector zijn product-verpakkingscombinaties met een minimale milieu-impact, onder meer door toepassing van de principes van de circulaire economie. Een aantal ontwikkelingen en trends spelen daarbij parten. Van Empel: “Ondanks verschillende initiatieven om minder te verpakken, neemt het aandeel verpakt product steeds verder toe. Er zijn verschillende oorzaken, Daan van Empel zoals de vergrijzing en de toename van het aantal alleenstaanden. Maar vooral de veranderende behoefte van consumenten zet druk op het verpakkingsvraagstuk.” 

Voorbeelden zijn onder meer de thuisbezorging van voedsel, meer consumptie on-the-go en de verschuiving van at home naar out of home. “We willen allemaal vers aanbod en meer gemak”, vat Van Empel samen. “Hiervoor zijn specifieke oplossingen nodig en dat resulteert vaak in extra verpakking of toegespitste porties en dus meer verpakkingseenheden. Tegelijkertijd zijn we kritisch op voedselverspilling en het gebruik van plastics. Een van de vijf pijlers in ons nieuwe brancheplan gaat dan ook specifiek over communicatie en perceptie. We willen consumenten duidelijk maken welke inspanningen we leveren, waarom bepaalde materiaalsoorten worden gebruikt en waarom we daarvoor kiezen, uit oogpunt van duurzaamheid en milieu.”

Objectieve milieu-impact

Naast communicatie (bijvoorbeeld ook over het op de juiste manier weggooien van verpakkingen) krijgen grondstoffen en materiaalgebruik expliciet aandacht in het brancheplan. Van Empel: “De keuze voor een materiaal is op dit moment niet altijd gebaseerd op objectieve informatie over de milieu-impact ervan. Consumentenvoorkeuren of wensen van afnemers spelen in veel gevallen een grote rol. Als sector willen wij dat in 2021 de keuze voor een materiaal is gebaseerd op feitelijke milieu-informatie over de verpakking in combinatie met het product. Dat hoeven onze leden niet allemaal voor zichzelf uit te zoeken; dit gaan we gezamenlijk oppakken. Wij leggen overigens geen voorkeur voor specifieke materialen vast, omdat de milieu-impact per productverpakkingscombinatie verschilt.”

In het brancheplan beschrijft GroentenFruit Huis generieke ambities en doelen, concrete acties en welke onderzoeksvragen moeten worden beantwoord om de sector op verpakkingsgebied verder te verduurzamen. Een deel van de oplossingen zal uit technologische ontwikkelingen komen. “Intelligent packaging, chemische recycling en recyclebare laminaten bieden kansen om de uitval van producten te beperken en om verpakkingen te reduceren of circulair te maken”, verwacht Van Empel. Kennis is een ander belangrijk aandachtspunt. “Het gaat niet alleen om nieuwe kennis, maar ook om het delen van de al aanwezige kennis en informatie tussen de verschillende ketenschakels.” 

“De groente- en fruitsector staat niet op zichzelf, maar midden in een keten van producenten, leveranciers en afnemers, zowel nationaal als internationaal. Samenwerking en kennisdeling, ook met andere brancheorganisaties en beroepsgroepen, zijn essentieel om de hoeveelheid verpakkingsmateriaal te reduceren en anderszins verder te verduurzamen”, stelt Van Empel. Het zal leiden tot een zichtbaar ander beeld en uitstraling van het groente- en fruitassortiment in de supermarkt en in andere retailkanalen. 

Klik hier voor het Brancheverduurzamingsplan Verpakkingen (2019-2022) van GroentenFruit Huis.

Bron: KIDV